Czopki czy maść? To jedno z pierwszych pytań, które można usłyszeć w aptece przy wyborze leku bez recepty na hemoroidy. Oba typy preparatów wykazują działanie miejscowe, a często mają niemal identyczny skład. Mimo to nie w każdej sytuacji sprawdzają się tak samo. Podpowiadamy, czym warto się kierować podczas dokonywania wyboru.

Czopki czy maść na hemoroidy – od czego zależy wybór?

O tym, czy lepszym rozwiązaniem będą czopki czy maść na hemoroidy, decyduje przede wszystkim umiejscowienie zmian. Liczy się także to, który objaw dokucza najbardziej.

Pewne jest jedno: we wczesnych stadiach choroby hemoroidalnej stosuje się przede wszystkim leki podawane miejscowo. Substancje czynne trafiają wówczas dokładnie tam, gdzie toczy się stan zapalny, zamiast krążyć po całym organizmie¹. Działają one szczególnie dobrze w okresach zaostrzeń, gdy na pierwszy plan wysuwają się ból, świąd i krwawienie¹. Dzięki ich aplikacji w odpowiednim momencie ulga w bólu i dyskomforcie może pojawić się w krótkim czasie¹.

Które objawy hemoroidów wpływają na wybór formy leku?

Do objawów hemoroidów, które najmocniej wpływają na dobór leczenia, zalicza się krwawienie, świąd, pieczenie, ból oraz uczucie obrzęku w okolicy odbytu². Nie zawsze pojawiają się wszystkie, ponieważ zależy to od stadium rozwoju hemoroidów i od ich rodzaju.

Guzki krwawnicze dzieli się względem linii grzebieniastej – anatomicznej granicy przebiegającej w kanale odbytu3.

  • Hemoroidy wewnętrzne leżą powyżej tej linii, w głębi kanału3. Najczęściej dają o sobie znać bezbolesnym krwawieniem świeżą krwią – to zdecydowanie najczęstszy sygnał choroby².
  • Hemoroidy zewnętrzne znajdują się przy samym brzegu odbytu. Można je wyczuć, a niekiedy zobaczyć jako sinawe zgrubienie. Bywają też bolesne, zwłaszcza gdy dojdzie do zakrzepicy, czyli powstania skrzepu w guzku².

Ta różnica w umiejscowieniu ma znaczenie praktyczne. Skoro problem może dotyczyć albo głębi kanału, albo jego brzegu, forma leku powinna odpowiadać temu, gdzie faktycznie znajdują się zmiany.

Hemoroidy wewnętrzne a zewnętrzne: kiedy sprawdzi się maść, a kiedy czopki?

Maść na hemoroidy najlepiej sprawdza się przy zmianach zewnętrznych oraz przy podrażnieniu skóry wokół odbytu. Natomiast czopki stosuje się przy hemoroidach wewnętrznych. Różnica wynika ze sposobu, w jaki każda z tych form preparatu dociera do miejsca, w którym doszło do rozwoju stanu zapalnego.

  • Maść nakłada się cienką warstwą na okolicę odbytu, a dzięki dołączonemu aplikatorowi można wprowadzić niewielką jej ilość również do wnętrza kanału4. To wygodne rozwiązanie, gdy dolegliwości obejmują widoczne guzki na zewnątrz i zaczerwienioną skórę.
  • Czopek działa nieco inaczej – po wprowadzeniu rozpuszcza się w kanale odbytu i stopniowo uwalnia substancje czynne w jego głębi4. Z tego powodu bywa wygodniejszy przy zmianach położonych wyżej, poza zasięgiem samej maści.

Jeśli nie masz pewności, z jakim rodzajem hemoroidów się zmagasz, nie zgaduj. O typie zmian i najlepszej formie leku rozstrzygnie lekarz podczas badania lub farmaceuta podczas rozmowy w aptece

Ważne! Przy stosowaniu obu typów preparatów istotna jest regularność. Standardowo lek stosuje się rano, wieczorem oraz po każdym wypróżnieniu4 – to właśnie po skorzystaniu z toalety okolica odbytu bywa najbardziej podrażniona.

Czy skład maści i czopków na hemoroidy się różni?

Zwykle maści i czopki na hemoroidy jednej marki zawierają te same substancje czynne. Dobrze widać to na przykładzie leków Proktosedon. Maść i czopki zawierają ten sam zestaw czterech substancji leczniczych w tej samej ilości w zalecanej dawce4. I tak4:

  • hydrokortyzon działa przeciwzapalnie, zmniejsza obrzęk i zaczerwienienie;
  • cynchokaina znieczula miejscowo, wyciszając dokuczliwy ból;
  • neomycyna chroni przed wtórnymi zakażeniami bakteryjnymi;
  • eskulina wzmacnia naczynia, hamuje krwawienie i ogranicza obrzęk.

Potwierdza to, że o wyborze między maścią a czopkami nie decyduje skład, lecz sposób podania dopasowany do specyfiki problemu. Jeżeli więc dolegliwości czujesz głównie na zewnątrz, sięgnij po maść; jeśli problem wydaje się schowany głębiej – rozważ czopki.

Dobór leczenia hemoroidów – o czym jeszcze pamiętać?

Niezależnie od tego, którą formę preparatu się wybierze, należy pamiętać o stosowaniu ich zgodnie z zaleceniami. Zwykle aplikuje się je przez 3-6 dni, do ustąpienia stanu zapalnego 4. Jeśli po tym czasie nie widać poprawy albo objawy się nasilają, należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem 4.

Jeśli pojawia się krwawienie z odbytu, np. podczas wypróżniania, często bywa ono związane z hemoroidami. Przy typowych dolegliwościach możesz zastosować preparaty dostępne bez recepty, łagodzące objawy. Natomiast pilnej konsultacji i pogłębionej diagnostyki mogą wymagać, np. osoby w wieku powyżej 45-50 lat oraz pacjenci, u których pojawiła się niedawna zmiana rytmu wypróżnień, niezamierzona utrata masy ciała, czy obciążający wywiad rodzinny w kierunku chorób jelit 1.

Co warto zapamiętać?
– Lokalizacja zmian decyduje o wyborze – czopki stosuje się przy hemoroidach wewnętrznych (głębiej w kanale odbytu), natomiast maść przy hemoroidach zewnętrznych oraz podrażnieniach wokół odbytu.
– Skład bywa identyczny – maści i czopki z tej samej linii często zawierają te same substancje czynne (np. przeciwzapalne, znieczulające, przeciwbakteryjne czy uszczelniające naczynia) – różnią się jedynie formą podania.
– Zasady stosowania – preparaty aplikuje się zwykle rano, wieczorem i po każdym wypróżnieniu przez 3–6 dni.
– Skonsultuj się z lekarzem – jeśli objawy nie ustępują po kilku dniach lub pojawi się krwawienie z odbytu, należy bezwzględnie udać się do lekarza, aby wykluczyć inne, poważniejsze schorzenia.

FAQ – czopki czy maść na hemoroidy

Czy czopki i maść na hemoroidy można brać jednocześnie?

Czopki i maść na hemoroidy, które zawierają te same składniki, można stosować w ramach jednej kuracji, ale pamiętając o nieprzekraczaniu wskazanej maksymalnej dawki substancji czynnych. Najczęściej jednak zalecana jest jedna forma podania leku – odpowiadająca specyfice problemów z hemoroidami.

Czy czopki i maść na hemoroidy można stosować w ciąży?

Podstawowe informacje na temat możliwości stosowania danego preparatu w ciąży znajdują się w ulotce, dlatego w pierwszej kolejności zapoznaj się z informacją od producenta. Zawsze możesz też skonsultować się z lekarzem, np. w sprawie zasadności leczenia. To istotne, ponieważ w ciąży należy zachować szczególną ostrożność przy przyjmowaniu jakichkolwiek leków.